Digitalizacja zbiorów a nauka

Narzędzia
Typografia
  • Smaller Small Medium Big Bigger
  • Default Helvetica Segoe Georgia Times
digitalizacja zbiorówW Sejmie odbyło się seminarium "Cyfrowe dziedzictwo - kultura dla przyszłości". Digitalizacja cennych zasobów kulturalnych to szansa na połączenie rozproszonych zbiorów; konieczność, jeśli chcemy zachować niszczejące obiekty; to walka z czasem, którego upływ pogłębia ich destrukcję - uważa Tomasz Makowski, dyrektor Biblioteki Narodowej w Warszawie.
 
Uczestnicy seminarium podkreślali, że digitalizacja (przekształcanie zasobów kulturalnych, naukowych z postaci tradycyjnej w cyfrową - PAP) to szansa na ocalenie dorobku kulturalnego zapisanego na nietrwałych nośnikach, że konieczny jest "wyścig z czasem", potęgujący destrukcję zbiorów, które powinny zostać zeskanowane i udostępnione szerokiej publiczności.

Makowski zwrócił uwagę, że biblioteki - zarówno w Polsce, jak i na świecie - są instytucjami najlepiej radzącymi sobie z procesem digitalizacji, jej liderami. "Biblioteki pełnią funkcje - w najlepszym tego słowa znaczeniu - adwokatów użytkowników, naszych czytelników. Zależy nam na tym, aby dzięki technice cyfrowej i internetowi udostępnić to, co mamy w naszych magazynach, co jest dostępne tylko w godzinach otwarcia biblioteki, tylko osobom mieszkających w pobliżu. Cyfryzacja oraz internet pozwalają otworzyć bibliotekę dla wszystkich, którzy chcą do niej zajrzeć, 24 godziny na dobę" - tłumaczył Makowski.

Udostępnione w internecie polskie zasoby biblioteczne to ok. 300 tys. zdigitalizowanych w tej chwili obiektów. Tworzona przez Bibliotekę Narodową, z myślą o wszystkich użytkownikach bibliotek i internetu, Cyfrowa Biblioteka Narodowa Polona jeszcze nie została oficjalnie uruchomiona, ale jej wersję testową przegląda rocznie ponad sześć mln użytkowników, a jej zasoby liczą obecnie 19 tys. obiektów. "Są to obiekty najczęściej poszukiwane przez Polaków w internecie; uczniowie szukają głównie dzieł Mickiewicza, Kochanowskiego, Słowackiego, Żeromskiego, Norwida. Wielką popularnością cieszą się też zeskanowane książki kucharskie - jak się okazało stare przepisy kulinarne wzbudzają wielkie zainteresowanie" - mówił Makowski. Jak dodał, oficjalne otwarcie CBN Polona planowane jest jesienią. Biblioteka Narodowa udostępnia też swe zbiory, jak zauważył Makowski - jako jedyny polski partner, Bibliotece Europejskiej oraz portalowi Europeana.

W jego opinii digitalizacja to możliwość szerszej formy udostępniania dóbr kultury, ale także szansa na połączenie rozproszonych w świecie zbiorów. "Polskie zbiory znajdują się m.in. za wschodnią granicą, np. w Petersburgu, ale także na terenach niemieckich oraz w Anglii. Digitalizacja to szansa, by zostały zeskanowane, wspólnie zebrane i udostępnione pod jednym adresem internetowym" - ocenił. W jego opinii cyfryzacja jest też wyścigiem z czasem, którego upływ pogłębia zniszczenia. "Kwaśny papier, na którym były drukowane książki i gazety w XIX w. i przez prawie cały wiek XX, powoduje, że one się rozsypują w rękach. Odkwaszamy je, ale nie jesteśmy w stanie pomóc obiektom, które uległy już destrukcji np. gazetom lokalnym z XIX wieku. Jedyną szansą dla nich jest zeskanowanie" - tłumaczył Makowski.

Z Makowskim zgadza się dyrektor Departamentu Strategii i Analiz w resorcie kultury Juliusz Braun. Jego zdaniem, bez digitalizacji trudno ocalić także ten dorobek, który zapisany jest obecnie na m.in. nietrwałych nośnikach magnetycznych czy starych taśmach.

Dyrektor Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego prof. Marek Niezgódka ocenia, że także w sferze nauki digitalizacja daje możliwość otwartego dostępu do publikacji, danych naukowych, źródłowych czy oprogramowania. "W nauce ważna jest ich przejrzystość, jawność i możliwość oceny naukowej, dlatego istotne są inicjatywy wychodzące na przeciw powszechnemu użytkowaniu twórczości naukowej. Jedną z nich jest zaproszenie naukowców do udostępniania swoich dzieł w obiegu publicznym; przykładem tego typu projektu w Polsce jest program Otwórz książkę, finansowany ze środków europejskich" - tłumaczył Niezgódka. Otworzksiazke.pl to cyfrowa kolekcja współczesnych książek naukowych, udostępnionych przez autorów w internecie.

Kolejnym przykładem digitalizacji zasobów naukowych jest umieszczenie na internetowych stronach Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego ponad 90 proc. polskich publikacji matematycznych, powstałych od końca XIX wieku do końca wieku XX. "Kolekcja ta jest rozszerzana i modernizowana" - zapewnił prof. Niezgódka.

Seminarium organizowane było pod honorowym patronatem marszałka Sejmu Bronisława Komorowskiego, wicepremiera i ministra spraw wewnętrznych i administracji Grzegorza Schetyny, ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bogdana Zdrojewskiego, przez Polski Komitet do spraw UNESCO oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Bibliotekę Narodową, Naczelną Dyrekcję Archiwów Państwowych, Polskie Towarzystwo Informatyczne we współpracy z Kino Polska Dystrybucja Sp. z o.o. AGZ.

(Źródło: PAP - Nauka w Polsce)

Jesteśmy na facebooku

fb

Ostatnie komentarze

E-booki dla nauczycieli

Polecamy dwa e-booki dydaktyczne z serii Think!
Metoda Webquest - poradnik dla nauczycieli
Technologie są dla dzieci - e-poradnik dla nauczycieli wczesnoszkolnych z dziesiątkami podpowiedzi, jak używać technologii w klasie